دسته : وبلاگتاریخ: 2018/02/14
آموزش زبان انگلسی؛ بایدها و نبایدها

به گزارش کافه وبلاگ نویسان به نقل از ایرنا، ارتباط زبانی و نوشتاری از دیرباز کامل ترین شکل انتقال مفاهیم ذهنی بوده است و امروزه نیز با توسعه ارتباطات و تبدیل شدن دنیا به دهکده جهانی و همچنین گسترش فعالیت های اقتصادی و تجاری، علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بین المللی، ناآشنایی با زبان جهانی می تواند موجب محصور شدن و دوری از پیشرفت ها شود.
امروزه برای سفر از یک کشور به کشور دیگر، ورود به عرصه تجارت در جهان یا آشنایی با علوم و فنآوری روز و ایفای نقش در دهکده جهانی باید زبان ارتباطی این امر را فراگرفت.
انگلیسی به عنوان یکی از زبان های رایج دنیا که برخی به عنوان زبان دوم نام می برند به خاطر برخی کاربردها یا غلط یا درست تقریبا در بیشتر کشورهای جهان به عنوان دروازه ورود به دنیای ارتباطات بین المللی مطرح است.
درک مساله لزوم فراگیری زبان دوم افزون بر زبان مادری باعث شده است، بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، در برنامه های آموزشی خود بیشترین و کارآمدترین برنامه و سیاست های هدفمند را لحاظ کنند، موضوعی که به نظر می رسد در کشور ما تا حدودی مورد غفلت قرار گرفته و آموزش زبان دوم در ایران اعم از زبان انگلیسی و عربی با مسایل و مشکلاتی مواجه است.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در میزگردی با حضور مهناز مصطفایی مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی و معصومه استاجی عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات انگلیسی این دانشگاه و مهدی بهلولی کارشناس آموزشی به ریشه یابی این مشکل و راهکارهای آن پرداخت.

** سه مشکل اساسی در آموزش صحیح زبان انگلیسی در مدارس
مصطفایی مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی در ابتدای میزگرد با طرح این پرسش که چرا با وجود درس زبان انگلیسی، دانش آموزان پس از فارغ التحصیلی نمی توانند به این زبان صحبت کنند؟ تصریح کرد: یکی از دلایل می تواند وجود معلمانی باشد که تخصصی در زبان انگلیسی ندارند. آنان در برخی موارد فارغ التحصیل رشته دیگری هستند اما به عنوان معلم زبان در مدارس مشغول می شوند.
مصطفایی افزود: به همین دلیل دانش آموزان اعتمادی به یادگیری زبان در مدارس ندارند و به آموزشگاه های زبان روی می آورند، زیرا توجه به برخی زوایای آموزشی پیشرفته را در این مراکز مشاهده کرده اند.
وی دلیل دوم را کافی نبودن ساعات آموزشی کلاس های زبان در مدارس دانست و گفت: 90 دقیقه آموزش در هفته برای یک محصل دبیرستانی اصلا کافی نیست و بیشترین زمان به درس های دیگر تخصیص داده می شود.
مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه در کشورهای دیگر تعامل بسیاری برای تقویت زبان دوم انجام می شود، خاطر نشان کرد: دانش آموزان در مدارس ایران، زبان انگلیسی را با هدف افزایش امتیازات و قبولی در کنکور می خوانند به همین دلیل یادگیری دستور و نگارش در اولویت قرار می گیرد تا بتوانند تست زنی کنکور را با سرعت بیشتری انجام دهند.
مصطفایی با بیان اینکه پخش فیلم به زبان انگلیسی برای مدارس همانند هدر رفتن زمان محسوب می شود، تاکید کرد: بر همین اساس دانش آموزان پس از کنکور همه دانسته های خود را در ارتبااط با زبان انگلیسی فراموش می کنند.
وی تاکید کرد: در زمان حاضر به دلیل شبکه های مجازی و ارتباطات بیشتر با جهان به زبان انگلیسی دانش آموزان پیشرفت بیشتری داشته اند، اما با وجود سه مشکل تخصص معلمان، کمبود زمان و هدف قرار دادن کنکور نمی توانیم به هدف اصلی که یادگیری مناسب زبان انگلیسی است، دست یابیم.

** آموخته های کم ثمر نظام آموزشی
استاجی عضو هیات علمی زبان و ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی هم در ادامه طرح دیدگاه های مصطفایی در میزگرد ایرنا در زمینه آموزش زبان انگلیسی و ارتباط آن با کنکور گفت: یادگیری زبان انگلیسی در کشور ما با نوشتار و رسم الخط آغاز می شود و درس خواندن نیز برای کنکور و به صورت تست زدن بویژه در زبان انگلیسی، مشکلات این عرصه هستند.
عضو هیات علمی دانشگاه علامه گفت: این در حالی است که آموخته های نظام آموزشی کنونی حتی برای کنکور و آزمون های چهار گزینه ای نیز کارآیی ندارد و دانش آموزان در زبان انگلیسی هم از درصدهای خوبی در کنکور برخوردار نیستند، مگر اینکه در آموزشگاه های خصوصی زبان فراگرفته باشند.

** اهمیت آموزش اصولی
استاجی در ادامه به اهمیت آموزش زبان انگلیسی اشاره کرد و گفت: هر چه سن یادگیری پایین تر باشد، برآیند موفق تری را در این حیطه شاهد خواهیم بود.
وی افزود: بیشتر کشورهای موفق دنیا دو زبان بین المللی را به عنوان زبان های دوم و سوم همزمان در سنین کودکی آموزش می دهند.
عضو هیات علمی زبان و ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی گفت: زبان در ابعاد گوناگون علمی و اقتصادی و برای موارد مختلفی از جمله تجارت و جهانگردی استفاده می شود، بنابراین شیوه مناسب آموزشی و فراگیری درست آن برای دستیابی به اهداف مورد نظر اهمیت دارد.
استاجی گفت: بهترین زمان و اوج یادگیری هر زبانی بین 11 تا 14 سالگی است و در اکثر کتاب های روانشناسی این نکته مطرح شده که برای یادگیری زبان اول و دوم به لحاظ عاطفی و شناختی، بچه ها در سن پایین آماده ترند.
به گفته وی همچنین با یک تا یک و نیم ساعت آموزش زبان در هفته نیز دانش آموزان به جایی نمی رسند.

** ناکارآمدی محتوای کتاب های درسی
عضو هیات علمی دانشگاه علامه دومین مشکل در زمینه آموزش زبان انگلیسی در آموزش و پرورش کشور را ناکارآمد بودن محتوای کتاب های درسی عنوان کرد و افزود: متاسفانه تنها ظاهر امر، تغییر کرده و محتوای کتاب های جدید انگلیسی بازنگری شد، اما هنوز از نظر ارتباطی و مکالمه، دانش آموزان موفق نیستند.
وی ادامه داد: تحقیق گروهی از دانشجویان در حوزه عملکرد زبانی و کاربردها روی بسیاری از کتاب های درسی زبان انگلیسی دوره متوسطه، نشان می دهد با وجود تغییر کتاب ها هنوز هم درصد بالایی از دانش آموزان به لحاظ عملکردهای کاربردی زبان و مهارت های خواندن، نوشتن، درک مطلب و دستور زبان، با مشکل مواجهند که نشانگر باقی ماندن همان متون گذشته است.
استاجی توجه یکسان به مهارت ها را مهم برشمرد و تاکید کرد: هنوز دانش آموزانی داریم که حتی درکی اولیه از بسیاری جملات ساده انگلیسی ندارند و موفق ها هم اکثرا کسانی هستند که در موسسه های آموزشی تحصیل کرده اند، نه کسانی که در دوران راهنمایی و دبیرستان مهارت ها را کسب کرده باشند.
وی ادامه داد: طبق برنامه توسعه سیاستی، کتب تالیفی باید برپایه هویت اسلامی باشد و از سوی دیگر متون کارآمد هم منافاتی با این موضوع ندارد، ولی مساله فعلی این است که کتب درسی چقدر می توانند محتوای آموزشی مورد نیاز را به دانش آموزان منتقل کنند و کارآمد باشند.

** بسیاری از دانش آموختگان مهارت زبان انگلیسی ندارند
کارشناس مسائل آموزش و پرورش هم در ادامه میزگرد ایرنا در باره مشکلات آموزش زبان انگلیسی گفت: افراد بسیاری داریم که مدارک بالای دانشگاهی دارند، اما از گفتن یک جمله به زبان انگلیسی و شاید مهم تر ترجمه یک متن کوتاه ناتوان هستند. کسی که دکترا دارد به عنوان یک پژوهشگر مهم ترین ابزارش زبان انگلیسی است، اما بسیاری از آنان توان و مهارتی در این زبان ندارند.
بهلولی با بیان اینکه یکی از موانع توسعه کشور نابلدی زبان انگلیسی است، اضافه کرد: در یکی از آخرین پژوهش ها در سال 2015 مشخص شد که به ترتیب کشورهای سوئد، هلند، دانمارک، نروژ، فنلاند، اسلونی، استونی، لوکزامبورگ، لهستان، آلمان، استرالیا، سنگاپور، پرتغال، مالزی و آرژانتین در رده کشورهایی هستند که از 71 تا 60 درصد مردم می توانند از آن به عنوان زبان دوم استفاده کنند.
وی اظهار کرد: در این پژوهش نام ایران در ردیف کشورهایی قرار داده شده بود که تنها 30 درصد مردم امکان استفاده از زبان انگلیسی را به عنوان زبان دوم داشتند.
این کارشناس آموزشی همچنین با طرح این پرسش که چرا ما در ایران در ارائه آموزش زبان انگلیسی به دانش آموزان مشکل داریم؟ تصریح کرد: مشکلات آموزش زبان انگلیسی در ایران ریز و درشت است، نخستین مشکل ناکارآمدی نظام آموزشی است و این ناکارآمدی صرفا در آموزش زبان انگلیسی نیست به این معنا که افرادی هم که حتی در رشته مختلف تحصیلی دانش آموخته شده اند، نیز مهارت و توانایی کافی را در آن زمینه ندارند.
بهلولی اضافه کرد: شاید بتوان دلیل ناکارآمدی آموزش و پرورش را نارضایتی شغلی معلمان، تراکم دانش آموان در کلاس های درس و مهم تر از همه ملاحظاتی در ارتباط با آموزش زبان انگلیسی در مدارس ذکر کرد که آموزش را از جذابیت و پویایی دور می کند.

** گرایش مردم به آموزشگاه های زبان
مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه با طرح این پرسش که چرا موسسه های زبان انگلیسی مانند نظام رسمی مشکلی ندارند؟ گفت ، تعداد زیادی از کسانی که به دانشگاه برای تحصیل زبان های خارجی وارد می شوند، زبان انگلیسی را در آموزشگاه ها فرا گرفته اند.
وی افزود: این موضوع نشان می دهد که برای یادگیری زبان باید انگیزه و پشتکار داشته باشیم و به موسساتی غیر از مدارس مراجعه کنیم.
مصطفایی با تاکید بر اینکه در مدارس آموزش صحیح زبان انگلیسی داده نمی شود، تصریح کرد: مشکلات آموزشی تغییری نکرده است و با این روند فرقی ندارد در دبستان نیز زبان آموزش داده شود.
مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی افزود: در برخی از مراکز مهد کودک زبان آموزش داده می شود، ولی با شروع دوران دبستان در این روند وقفه ایجاد می شود و چون محیط برای دانش آموزان آماده یادگیری زبان انگلیسی نیست، تمام آموزه های خود را فراموش می کنند.
مصطفایی با بیان اینکه از سن 11 تا 13 بهترین زمان برای یادگیری زبان دوم است، تاکید کرد: مغز انسان قبل از بلوغ انعطاف پذیری بیشتری دارد که بر اساس پژوهش های دانشگاه های معتبر دنیا آموزش زبان دوم در سن پایین تر صرفا یادگیری آن نیست بلکه باعث شکل گیری تفکر تحلیلی و انتقادی بهتر می شود.
وی با اشاره به اینکه کودکان تا چهار سالگی 50 درصد و تا هشت سالگی 80 درصد راهکارهای مربوط به یادگیری را فرامی گیرند، خاطر نشان کرد: این روند از سن هشت سالگی کاهش می یابد و آموزش و پرورش باید از این فرصت برای آموزش بیشتر در بخش های مختلف استفاده کند.

** روش آموزش رسمی زبان انگلیسی مانع رسیدن به اهداف کیفی
عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی هم در خصوص چرایی موفقیت موسسه های زبان انگلیسی در کشور گفت که روش آموزشی بسیار رسمی و خشک باعث شده به سطح کیفی مناسب مدنظر دسترسی پیدا نکنیم.
استاجی افزود: معلمان هم در انتقال موارد و مطالب کتب درسی به دانش آموزان موفق نبوده اند. روش های آموزشی و دوره های ضمن خدمت و پیش از خدمت که معلمان می گذرانند با تمرکز در این زمینه بسیار مهم است، اما خیلی جدی گرفته نشده و برنامه بسیار جامع برای این دوره ها تعریف نمی شود.
وی تاکید کرد: در بسیاری مواقع معلم نیز سطح زبانی خوبی ندارد و بسیاری از کلمات انگلیسی درست توسط آنان تلفظ نمی شود، در حالی که قرار گرفتن دانش آموز در محیط آموزشی مناسب، معلم ماهر و لهجه خوب اثرگذار است.
به گفته استاجی در استخدام معلمان آموزش و پرورش تنها فارغ التحصیلی و برخورداری از مدارک بالا نباید مدنظر باشد بلکه سطح توانمندی های آنان از نظر ارتقای زبان و مهارت های ارتباطی را هم باید مورد توجه قرار داد که این موارد در موسسه های آموزشی زبان بیشتر مورد توجه قرار می گیرد.
وی انتقال مهارت از سوی آموزگار را در ارتباط با هر دانشی از جمله زبان و نیز کاربرد روش ها و امکانات نوین آموزشی و استفاده از فناوری را بسیار مهم دانست و افزود: آموزگاران در دنیای فناوری امروز باید از «پادکست» (نوترین ابزار تولید و نشر محتوای صوتی در اینترنت) به جای شنیدار و از پوشه کار جهت یادگیری هرچه بهتر دانش آموزان استفاده کنند و وب سایت و وبلاگ داشته باشند.
عضو هیات علمی دانشگاه علامه گفت: نظام های ارزشیابی و نمره گرایی نیز همچنان معضل مهمی هستند، هدف گذاری آموزشی بسیار مهم است، دانش آموزان باید بدانند، آموزش برچه مبنا و هدفی انجام می شود و تا روی این مساله سرمایه گذاری نشود و نظام های ارزشی ما بر اساس نمره دهی است به جایی نمی رسیم.

** جذاب نبودن کتاب های درسی
بهلولی هم در باره تفاوت آموزش زبان دوم در نظام آموزشی با موسسه های زبان ضمن بیان این نکته که زبان هر کشوری دنیای متفاوت و زیبایی را پیش روی انسان می گشاید، بسیاری از دانش آموزانی که برای یادگیری زبان انگلیسی به موسسه های خصوصی می روند معتقدند در آموزشگاه بهتر درس می دهند، کتاب های درسی قابل فهم تر هستند و ارتباط بهتری با بچه ها برقرار می کنند.
وی بیان کرد: همچنین دانش آموزان اظهار می کنند در آموزشگاه ها معلمان انگلیسی صحبت می کنند، اما در مدارس به هر دو زبان انگلیسی و فارسی صحبت و بخشی از زمان هم صرف حضور و غیاب و نمره می شود.
کارشناس آموزشی اظهار کرد: فاصله سنی معلمان با دانش آموزان نیز در آموزشگاه ها کمتر است و آنها ارتباط بهتری با زبان آموزان برقرار می کنند در حالی که در مدارس بسیاری از معلمان بازنشسته هستند. از سوی دیگر دامنه لغاتی که در آموزشگاه ها یاد داده می شود بیشتر و کاربردی تر است.
بهلولی از جمله دیگر دلایل ناکارآمدی آموزش زبان در مدارس را بلاتکلیفی در آموزش و پرورش و این مساله که متولیان نظام آموزشی نمی دانند آیا باید زبان انگلیسی را در مدارس آموزش بدهند یا خیر؟
وی ادامه داد، اگر قرار است در کنار دیگر کتاب های درسی آموزش زبان نیز داده شود و دانش آموزان مطالب را خوب یاد بگیرند به طوری طبیعی آنان با فرهنگ انگلیسی تا حدودی آشنا می شوند که این مساله برای نظام آموزشی قابل قبول نیست.
وی اظهار کرد: در این شرایط هنگامی که خانواده های متوسط و مرفه جامعه ناکارآمدی آموزش زبان انگلیسی در مدارس را مشاهده می کنند، با پرداخت هزینه فرزندان خود را راهی آموزشگاه ها می کنند و در این میان دانش آموزان طبقه پایین که امکان حضور در این آموزشگاه ها را ندارند، از قافله عقب می مانند و نتیجه آن می شود که مدرسه و نقش و تاثیر آن در آموزش به سمت ناکارآمدی بیشتر می رود.

**بودجه آموزش و پرورش کافی نیست
مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی هم در ادامه میزگرد تصریح کرد: با نظام آموزشی مدارس و تدریس به جایی نخواهیم رسید، مگر اینکه یا مدارس ساعات تحصیل زبان و کیفیت آن را افزایش دهند یا با آموزشگاه هایی قراردادی داشته باشند که خارج از ساعات درسی زبان دوم را با دانش آموزان کار کنند.
مصطفایی با بیان اینکه راه دیگر تدریس دروس مختلف مانند علوم به زبان انگلیسی است، خاطر نشان کرد: در مدارسی که به این صورت با دانش آموز زبان دوم کار می شود، معلمان متخصص و زباندان به کلاس ها می روند و زمان بیشتری برای آموزش زبان تخصیص داده می شود و دانش آموزان به دلیل استفاده از فناوری و روش مزبور علاقه مندی بیشتری برای یادگیری زبان دوم دارند.
وی با بین اینکه این روش ها بسیار موثر است، اظهار کرد: بودجه آموزش و پرورش برای چنین روش هایی کافی نیست به خصوص برای اجرایی شدن در شهرستان ها راه طولانی وجود دارد.

** سطح بندی دانش آموزان در مدارس براساس تسلط بر زبان
مدیر گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه در زمینه راهکارهای غلبه بر مشکل آموزش زبان انگلیسی و دوم در کشور گفت: جایگاه فرهنگی برای آموزش زبان انگلیسی در کشور خالی است تا بچه ها با این زبان آشنایی بیشتری پیدا کنند.
مصطفایی تصریح کرد: در آموزش و پرورش کلاس های زبان همسطح برگزار نمی شود و دانش آموزان با هر سطح و دیدگاهی در کنار یکدیگر قرار می گیرند به همین دلیل کلاس برای عده ای خسته کننده و برای عده ای دیگر غیر قابل فهم می شود در حالی که در موسسه های آموزشی رتبه بندی دانش آموزان این مشکل را حل کرده است.

** عملی ترین راهکار حل مشکل آموزش زبان
استاجی استاد دانشگاه علامه طباطبایی هم در ادامه در زمینه راهکارهای حل این مشکل گفت: فکر کردن به وضعیت رویایی، در زمینه آموزش زبان، در شرایط فعلی اشتباه است و باید به راهکارهای عملی بپردازیم که اولین گام یادگیری زبان انگلیسی از سن مناسب است که باید این مساله در نظام آموزشی لحاظ شود.
وی افزود: دومین قدم بازنگری در استخدام معلمان است. چرا دروس انگلیسی را معلمان استخدامی آموزش و پرورش باید درس بدهند؟ اگر آموزش و پرورش کار نظارتی را خود بپذیرد و آموزش را ضمن توافق با موسسات موفق برون سپاری کند، موفق تر خواهد بود.
استاجی ادامه داد: استاد و معلم مهم ترین و محور کلیدی یک کلاس هستند و به راحتی می توانند انگیزه ایجاد کنند، ذهن ها را پویا و یا برعکس سرکوب کنند، معلمان باید انگیزه بدهند و بستر خوبی را برای فراگیری زبان فراهم کنند.
وی با بیان اینکه باید نظام آموزشی انعطاف پذیر داشته باشیم، افزود: برخی در کشور بسیاری از متون زبان و یا الگوگیری از کشورهای موفق در این زمینه را مغایر با فرهنگ بومی و موجب از خودبیگانگی فرهنگی می دانند، در حالی که الزاما چنین نیست.
استاجی گفت: این تفکر اشتباه است، می توان خوبی های یک فرهنگ و مسایل آموزشی را از کشورهای موفق گرفت و بومی کرد، مسیر رفته آنها را با همان سیاست اگر در حیطه آموزش زبان بگیریم، مثمر ثمر خواهد بود.
وی همچنین اظهار کرد: ادغام دو نهاد آموزش و پرورش و آموزش عالی نیز به عنوان دو نظام کلان آموزشی غلط است، به جای آن می توان به ایجاد موسسه مطالعاتی مشترک بین آموزش و پرورش، سازمان سنجش و آموزش عالی برای برقراری راه ارتباطی مناسب بین این وزارتخانه ها اندیشید.
وی در ادامه به نقش استفاده از فناوری و همگام بودن با دانش روز اشاره کرد و گفت: یاد بگیریم به تک تک زبان آموزان ارزش دهیم و به خصوصیات آنها توجه کنیم و حتی بافت های شهری هم در آموزش زبان آموزان عوامل تاثیرگذاری هستند و همه اینها نشان می دهد در آموزش زبان انگلیسی همه چیز نمی تواند به صورت تجویزی پیش رود.
استاجی گفت: خانواده و روابط دوستانه آنها با مدرسه و زبان آموز نیز به عنوان مشوق اثرگذار است.

** تکلیف آموزش و پرورش در آموزش زبان انگلیسی
بهلولی کارشناس حوزه آموزش و پرورش هم در ادامه در خصوص راهکارهای حل مشکل آموزش زبان انگلیسی در مدارس با اشاره به اینکه بلاتکلیفی وجود دارد، تصریح کرد: در آموزش و پرورش بر اساس سند تحول بنیادین نظام آموزشی و در راهکار یک از بند پنجم آمده است آموزش زبان انگلیسی در چارچوب بخش انتخابی (نیمه تجویزی) برنامه درسی با رعایت اصل تثبیت و تقویت هویت اسلامی – ایرانی ارائه شود.
وی ادامه داد: اما سال 91 و در دولت دهم عنوان شد از آنجا که یادگیری زبان دوم به دلیل یک سویه شدن مغز که در حدود سن 10 تا 12سالگی رخ می دهد، توام با مشکلاتی خواهد شد به همین دلیل جا دارد تا حد امکان سن و دوره تحصیلی آموزش زبان پایین آورده شود و آموزش زبان خارجی می تواند در بخش دروس اختیاری از مرحله دوم دوره ابتدایی آغاز شود.
این کارشناس آموزشی در ادامه تصریح کرد: باید از کشورهایی چون ژاپن الگو بگیریم، یک کشور سنتی که به فرهنگ خود بسیار اهمیت می دهد اما اکنون برنامه ای در نظر گرفته که آموزش زبان انگلیسی را تا سال 2020 از پایه پنجم به پایه سوم برساند.
بهلولی توضیح داد: تجربیات جهانی و داخلی در آموزشگاه ها نشان می دهد که ما می توانیم بچه های خود را به گونه ای تربیت کنیم که زبان انگلیسی را فرا بگیرند اما در کنار آن به فرهنگ ملی خود نیز احترام بگذارند و نسبت به آن بی تفاوت نباشند.

** سهم آموزش و پرورش از تولید ناخالص داخلی تنها 1.5 تا 2 درصد است
بهلولی در زمینه بودجه آموزش و پرورش هم ادامه داد: وقتی از بودجه آموزش و پرورش صحبت می شود دو شاخص مدنظر است، یکی سهم از تولید ناخالص ملی است به این معنا که با مقایسه آموزش و پرورش دو کشور ایران و ترکیه مشاهده می کنیم که سهم آموزش و پرورش ایران از تولید ناخالص داخلی تنها بین 1.5 تا دو درصد است حال آنکه در ترکیه سه تا چهار درصد است.
وی ادامه داد: اکنون که بودجه 97 به مجلس شورای اسلامی ارائه شده حدود 1.5 درصد سهم آموزش و پرورش از بودجه عمومی دولت نسبت به سال گذشته در نظر گرفته شده در صورتی که در کشورهای OECD (سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی با 35 عضو از کشورهای اروپایی که مقر آن در پاریس است) حدودا سهم آموزش و پرورش از بودجه عمومی دولت 15درصد است.
این کارشناس مسائل آموزشی بیان داشت: سهم آموزش و پرورش از تولید ناخالص داخلی در فنلاند هشت درصد و کوبا تا 19 درصد است در حالی که تولید ناخالص داخلی ایران در چند سال گذشته حدود 450 میلیارد دلار بوده و این در شرایطی است که آموزش و پرورش حدود 35 تا 40 هزار میلیارد تومان در سال بودجه دارد و همواره با کسری 10هزار میلیارد تومانی مواجه است، زیرا همان میزان اندک از بودجه هم به طور کامل تخصیص نمی یابد. به عنوان نمونه قرار بود 20 میلیارد تومان برای شیر مدارس در اول مهر سال جاری اختصاص یابد که هنوز دریافت نشده است.
بهلولی اضافه کرد: اکنون حدود 450 میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی داریم و اگر بودجه آموزش و پرورش را با قیمت هر دلار چهار تا چهار هزار و 500 تومان محاسبه کنیم رقمی حدود 10 میلیارد دلار می شود که معادل 1.5 تا دو درصد تولید ناخالص داخلی خواهد بود، اما این رقم در عربستان حدود چهار درصد، آمریکا 5 تا 6 درصد است و ما با این آمار تنها کمی بالاتر از کشورهای فقیر جهان قرار داریم.

** ادغام آموزش و پرورش و آموزش عالی به بهبود آموزش کمکی نمی کند
این کارشناس در ادامه گفت: با توجه به ضعف فضای مدیریتی کشور به نظر نمی رسد، ادغام دو وزارتخانه آموزش و پرورش و آموزش عالی و تهیه برنامه راهبردی و نقشه راه برای آن نتیجه بخش باشد، زیرا اکنون در دستگاه تعلیم و تربیت بیش از 13 میلیون دانش آموز و حدود یک میلیون کادر آموزشی و اداری وجود دارد که اگر این آمار به حدد پنج میلیون دانشجوی آموزش عالی اضافه شود، مشکلات مضاعف خواهد شد.
بهلولی بیان کرد: اکنون حدود 90 درصد آموزش عالی خصوصی سازی شده است و شاید انگیزه ادغام این وزارتخانه با آموزش و پرورش، افزایش سهم خصوصی در آموزش عمومی باشد.
وی با بیان اینکه اکنون 12 درصد آموزش و پرورش با راه اندازی مدارس غیر انتفاعی و فعالیت مدارس دولتی در قالب نمونه دولتی و هیات امنایی خصوصی شده، گفت: با ادغام این دو وزارتخانه، نظام آموزش عمومی نیز با شتاب بیشتری به سمت خصوصی سازی حرکت می کند.
وی در پایان میز گرد ایرنا تصریح کرد: 75 درصد متوسط بودجه آموزش و پرورش در دنیا صرف پرداخت حقوق معلمان و یک چهارم آن صرف بهسازی آموزش و پرورش می شود در حالی که در ایران 98 درصد برای پرداخت حقوق معلمان در نظر گرفته می شود و این وزارتخانه همواره با کسری بودجه مواجه است، اما همه این موارد دلیل قانع کننده ای برای خصوصی سازی آموزش و پرورش نیست.
میزگرد*3009*1883*7561*خبرنگاران: فاطمه رحمتی، مریم جلوداران و سارا کریمیان* انتشار: **هادی مولوی نیا