جدال گلستان با پدیده بیابانی‌شدن، معضلی که باید جدی گرفت

بر اساس اطلاعات به دست امده توسط کافه بلاگ، وجود وزش بادهای شدید به همراه گرد و غبار داخل بخش های شمالی گلستان، تصویر بیابانزایی را بیشتر نمایان می کند و زنگ خطر به صدا داخل آمده تا اقدامی کلان به جهت برنامه ریزی و مقابله جدی و اصولی با این معضل صورت گیرد.
کارشناسان منابع طبیعی و آبخیزداری ، همواره نسبت به گسترش تدریجی بیابانی شدن داخل اراضی شمال و داخل نزدیکی مرز مشترک گلستان و ترکمنستان هشدار داده تا برخورد با این معضل فرارو این استان گرفته گردد.
مطابق داده های آماری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، داخل زمان حاضر بیابان های این استان شمالی ۳۰۶ هزار هکتار تخمین زده می شود که داخل حوزه شهرستان های گنبدکاووس، مراوه تپه، گمیشان و آق قلا قرار دارد.
براساس این گزارش، داخل گلستان چهار منطقه تحت تاثیر فرسایش بادی داخل سه شهرستان و داخل مساحتی افزون بر ۱۳۰ هزار هکتار شناسایی شده می باشد که تمام این سطح داخل منطقه برداشت واقع شده می باشد و از سوی کل سطوح مناطق برداشت، مساحت ۱۳ هزار هکتار با شدت زیاد، ۹۶ هزار هکتار با شدت متوسط و ۲۱ هزار هکتار با شدت کم است.
در زمان حاضر گلستان با پدیده گرد و غبار مواجه می باشد و سابقه وقوع پدیده گرد و غبار از سوی جمله خرداد ۱۳۹۴، ۱۲ تیر ۱۳۹۶ ، ۱۰ مرداد ۱۳۹۶، ۱۰ خرداد ۱۳۹۹، ۹ تیر ۱۴۰۰ و ۵ شهریور ۱۴۰۰ داخل استان ثبت شده و تکرار آن نگرانی ها را به علت تهدید امنیت غذایی بیشترمی نماید.
هجوم گرد و غبار را طی سال های اخیر شاهد آن داخل منطقه می باشیم، امروز دیگر دامنه اثر کانون های گرد و غبار داخل گلستان از سوی مراتع قشلاقی واقع داخل شهرستان های گنبد کاووس، مراوه تپه و اینچه برون تا جنوب استان و پهنه های جنگلی گسترش پیدا کرده است.

تخریب مراتع و خشک شدن تالابها
به خاطرنشان کرده کارشناسان، ریزگردها داخل این خطه شمالی منشا داخلی و خارجی دارد که عمده دلائل داخلی آن تخریب مراتع و تبدیل آن به اراضی زراعی، کشت داخل اراضی زراعی کم بازده، خشک شدن تالاب‌ها و چرای بیش از سوی حد دام داخل مراتع و عمده دلائل خارجی هم وجود صحرای " قره قوم " کشور ترکمنستان و ورود گردو غبار از سوی برخی استان‌های همجوار ( سمنان و خراسان شمالی ) است.
این کارشناسان ، علاوه بر این، تغییرات اقلیمی، شوری خاک، کاهش بارندگی‌ها و وقوع پدیده خشکسالی داخل سال‌های اخیر هم از سوی جمله عوامل طبیعی وقوع پدیده ریزگردها داخل گلستان عنوان می کنند.
گلستان با ۲ میلیون نفر جمعیت داخل ۳۴ نقطه شهری و بیش از سوی هزار روستا و آبادی زندگی می کنند که اقتصاد اصلی ساکنان آن بر پایه کشاورزی استوار می باشد و حساسیت بیشتر مسوولان دستگاه های مرتبط به جهت مشارکت داخل مقابله با پدیده بیابان زدایی داخل این منطقه را که نقش بسزایی داخل تامین امینت غذایی دارد، دوچندانمی نماید.

طرح های بیابانزایی ادامه دارد

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان تشریح کرد: اقدام بیابانزایی داخل این استان توسط اداره کل از سوی سال۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰ انجام شده که تولید هشت میلیون اصله نهال ، عملیات اصلاح و احیا شامل بوته کاری، مدیریت رواناب و مراقبت و آبیاری داخل سطح افزون بر ۷۴ هزار هکتار داخل شهرستان های گنبدکاووس، مراوه تپه، آق قلا و گمیشان از سوی جمله است.
عبدالرحیم لطفی به خبرنگار کافه بلاگ افزود: با مجموع اعتبارات تخصیص یافته ملی و استانی ۲۰۴ میلیارد ریال از سوی سال ۹۳ تاکنون بوده می باشد که دستاوردهای آن با توجه به زمان اجرای طرح ها که داخل ۲ فصل پاییز و زمستان بوده است.
وی ادامه داد: داخل این اراضی بیابانی اقدام خاصی جهت زراعت انجام نمی شود و اغلب روستاییان منطقه هدف داخل این فصول بیکار بوده و اجرای طرح های بیابانزایی موجب رونق اقتصادی مرزنشینان حاشیه اجرای پروژه و سبب درآمد زایی به جهت آنان گردیده است.
به خاطرنشان کرده وی اشتغالزایی ایجاد شده از سوی محل اعتبارات داخل بخش مرتع و بیابان به طور متوسط پنج هزار نفر روز بمدت سه ماه است.

جدال گلستان به جهت جلوگیری از سوی بیابانی‌شدن، معضلی که باید جدی گرفت

پیشنهاد برون رفت
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان تشریح کرد: این اداره کل به جهت مقابله با بیابانی شدن اراضی شمال استان به جهت سال جاری طرح های پیشنهادی را به جهت اجرایی شدن آماده کرده است.
لطفی افزود: این اقدام پیشنهادی داخل سال جاری شامل طرح های مدیریتی، بیولوژیکی و بیومکانیکی از سوی جمله حفاظت و قرق، بوته کاری، مراقبت و آبیاری، کمربند سبز داخل سطح افزون بر ۹۴ هزار هکتار و ایجاد ۳۰ مورد بند و بندسار، ۵۰ کیلومتر کمربند سبز و تولید ۵۰۰ هزار اصله نهال به منظور مدیریت مناطق بیابانی و کانون های بحرانی فرسایش
بادی شهرستان های گنبد کاووس، آق قلا و گمیشان است.
به خاطرنشان کرده وی به جهت اجرای طرح های مزبور، با اعتبار موردنیاز افزون بر ۱۴۰ میلیارد ریال اجرا خواهد شد.
وی ادامه داد: داخل حوزه ایجاد کمربند سبز تاکنون با احتساب غرس ۲ هزار اصله نهال به طول ۲ کیلومتر با فاصله چهار متر از سوی یکدیگر و نهالکاری داخل سطح ۵۰ هکتار همراه با هلالی آبگیر اقدام گردیده است.
لطفی خاطرنشان کرد: اجرای کمربند سبز داخل طول ۲ کیلومتر با اعتباری افزون بر ۳۰۰ میلیون ریال اجرا شده می باشد که امسال ۵۰ کیلومتر کمربند سبز داخل قالب بادشکن زنده با اعتباری افزون بر ۷۵۰۰ میلیون ریال و با نرم ۱۵۰ میلیون ریال به جهت هر کیلومتر پیشنهاد گردیده است.
اعتبار مصوب سفر استانی حکومت به جهت مرتع و بیابان
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان تشریح کرد: داخل سفر رییس جمهور به استان گلستان که اسفندماه پارسال انجام شد، از سوی هزار و ۱۵۰ میلیارد اعتبار، ۵۰ میلیارد ریال اعتبار داخل سال ۱۴۰۱ به بخش مرتع و بیابان تخصیص یافته است.
وی ادامه داد : از سوی محل اعتبارات تخصیصی، طرح های تولید ۵۰۰ هزار اصله نهال بیابانی با هدف مقابله با پدیده بیابانزایی و احیا عرصه های بیابانی داخل سطح هزار هکتار، مدیریت هرزآب و رقومی سازی سامانه های عرفی داخل سطح ۵۴۲ هزار هکتار، تامین ۱۰۰ دستگاه آبشخوار، مرمت ۹ دهنه چشمه، احداث عایق آبگیر داخل چهار هزار مترمربع و خرید ۲۰۰۰ کیلوگرم بذر گیاهان مرتعی و بیابانی صورت می گیرد.
با این وجود، پدیده گرد و غبار و بیابانزایی داخل استان گلستان به طور عمده منشا خارجی و از سوی صحرای قره قوم داخل کشور ترکمنستان می باشد می طلبد رایزنی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری با دستگاه های مسوول داخل سطح بین الملل و وزارت امور خارجه صورت گیرد.
علاوه بر این داخل حوزه داخلی هم به جهت مقابله با بیابان و جلوگیری از سوی پدیده ریزگردها علاوه بر اداره کل منابع طبیعی گلستان سایر ادارات و نهادها از سوی جمله اداره کل حفاظت محیط زیست و سازمان جهادکشاورزی و مشارکت جوامع محلی و تشکل‌های مردم نهاد این استان ، ضروری است.

اگر بارش های سال ۹۷ و ۹۸ این استان را مستثنا قرار دهیم، سالهاست دیار گلستان به عنوان یکی از سوی سرسبزترین استان‌های شمالی کشور اقلیمی خشک و کم باران را تجربه می کند، موضوعی که بر اساس آمارهای موجود و تحلیل داده های هواشناسی امسال هم تکرار خواهد شد.
تجزیه و تحلیل کمی بارش ها داخل هشت ماهه نخست سال زراعی آبی( از سوی مهرماه ۱۴۰۰ تا کنون) بیانگر آن می باشد که بارش ها نسبت به دوره بلندمدت کمتر می باشد و داخل ادامه ماه های سال هم شاهد استمرار این رویه خواهیم بود.

رییس اداره پایش اداره کل هواشناسی استان گلستان داخل گفت و گو با خبرنگار کافه بلاگ تشریح کرد: بیشتر بارش ها داخل فصل آبی زراعی امسال داخل قالب بارش های رگباری چند ساعت اتفاق افتاد.

پرویز پنجه کوبی ادامه داد: این روش از سوی بارندگی امکان نفوذ باران داخل خاک کاهش می یابد و به طور معمول بارش ها لایه حاصلخیز و فوقانی بستر زمین را با خود شسته و به سمت مناطق پست تر هدایت می کنند.

وی ادامه داد : داخل سال های اخیر علاوه بر اینکه بارش های متعارف و با مدت زمان طولانی کاهش یافته می باشد بارشهای زمستان هم داخل گلستان کم گردیده است.

پنجه کوبی ادامه داد: کاهش مقدار بارش برف داخل زمستان از سوی دیگر چالش‌های مشهود داخل موضوع تغییر اقلیم گلستان می باشد که سبب می شود داخل ماه های فروردین اردیبهشت و خرداد برف مناسبی به جهت تغذیه آب خوان ها وجود نداشته باشد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان به خبرنگار کافه بلاگ تشریح کرد: حجم آب ذخیره شده داخل پشت مخازن سدهای استان تا پایان اردیبهشت امسال، ۶۲.۸ میلیون مترمکعب بوده که این عدد معادل ۲۶ درصد حجم کل سدهاست داخل حالی که داخل زمان مشابه سال گذشته سدهای استان ۳۰ درصد آب داشتند.
سیدمحسن حسینی با بیان اینکه میزان بارش‌ها داخل استان داخل هشت ماهه اول سال آبی جاری ۳۸۶ میلیمتربوده است، افزود:هرچند این رقم نسبت به سال گذشته حدود ۳۷ درصد زیاد کردن نشان می‌دهد اما تغییر نوع بارش ها به این منجر شده می باشد که همچنان مقوله کم آبی داخل گلستان حاکم باشد.

به خاطرنشان کرده وی آب‌های زیرزمینی داخل گلستان نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد کاهش داشته است.

وی از سوی کاهش ۶۷ درصدی جریان آبی رودخانه‌های مهم استان مانند قره سو و گرگان رود خبر داد و تشریح کرد: مجموع آب گذری رودها داخل مجموع ۱۳۰ میلیون متر مکعب بوده که این رقم داخل سال گذشته ۳۹۵ میلیون مترمکعب بود.

بر اساس اطلاعات موجود، سطح بیابان های طبیعی کشور حدود ۳۲ میلیون هکتار می باشد که ۱۰۰ میلیون هکتار از سوی عرصه های کشور تحت تاثیر بیابان زایی قرار دارد.

به اعتقاد کارشناسان امر عبور از سوی خشکسالی و مقابله با بیابان زایی با مشارکت آحاد جامعه، مدیریت مصرف آب، اصلاح روش های کشاورزی و فرهنگ زیستن داخل مناطق خشک امکان پذیر است.

مطابق گزارش منابع طبیعی ، به‌ منظور مقابله با بیابان زایی از سوی ابتدای انقلاب تاکنون ۸.۷ میلیون هکتار از سوی عرصه‌های بیابانی مستعد تولید گرد و غبار و طوفان‌های ماسه ای با اجرای پروژه‌های مختلف از سوی سوی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تثبیت گردیده است.

از زمان احیای مناطق بیابانی تاکنون، ۲.۳ میلیون هکتار عملیات نهال‌کاری داخل ۲۲ استان کشور انجام شده و به‌ویژه داخل سال گذشته و امسال نهال‌کاری با گونه های بومی، سازگار و گونه های بوته ای انجام گردیده است.

مطابق این گزارش، ۳۰ میلیون هکتار از سوی عرصه‌های ملی کشور را بیابان تشکیل می‌دهد.

گلستان با بیش از سوی ۲۰ هزار کیلومتر مربع وسعت و جای دادن هفت اقلیم از سوی ۱۳ اقلیم دنیا داخل همسایگی سه استان مازندران، خراسان شمالی و سمنان و کشور ترکمنستان قرار دارد.