روایت ۴ قرن سوگواری داخل حرم مطهر رضوی/ از سوی سیاه پوشی ضریح تا آئین نخل‌بندی

بر اساس اطلاعات به دست امده توسط تسنیم،داغ عاشورا و کربلا نه زمان می‌شناسد و نه محدود به جغرافیا و مکان خاصی می باشد. داخل این میان حرم‌های مقدس حضرات معصومین (ع) به ویژه بارگاه آسمانی حضرت رضا (ع) از سوی دیرباز، مامن و خاستگاه سوگواران سید و سالار شهیدان بوده می باشد.
طبق اسناد موجود داخل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد کتابخانه آستان قدس رضوی، بیش از سوی دو هزار سند که قدیمی‌ترین آن‌ها بیش از سوی ۴ قرن قدمت دارد از سوی برگزاری باشکوه و پیوسته آیین‌ها و رسوم خاص عزاداری ویژه عاشورا داخل این آستان ملک پاسبان حکایت دارد. داخل گزارش قبل رو با این اسناد و آئین‌ها بیشتر آشنا می‌شویم.
ماجرای قدیمی‌ترین سند
زهرا فاطمی مقدم مسئول بخش ارزشیابی و قبل آرشیو اسناد داخل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی داخل این باره از سوی وجود حدود ۲ هزار سند از سوی دوره صفویه تا پایان دوره قاجار داخل این مجموعه سخن تشریح کرد: که به عزاداری‌ها داخل ماه محرم داخل حرم مطهر امام رضا (ع) اشاره دارد.
او قدیمی‌ترین سند داخل مورد عاشورا از سوی میان این اسناد را متعلق به سال ۱۰۱۱ هجری قمری داخل دوره صفویه عنوان کرد که ۴۳۳ سال قدمت دارد. داخل این سند به تعطیلی حمام آغچه از سوی موقوفات آستان قدس رضوی و تعطیلی دکان ها، مکتب خانه حرم و سایر فعالیت‌های جاری و عادی داخل روز عاشورا اشاره گردیده است.

لباس عزا بر تن خورشید
برای ورود به ماه محرم‌الحرام و انجام عزاداری سید و سالار شهیدان، مجموعه‌ای از سوی آداب و رسوم داخل بارگاه مطهر رضوی، مطابق دستور متولی وقت (تولیت) این آستان مبارک به کارکنان مرتبط و مسئول ابلاغ می‌شده که سیاه‌پوشی گنبد طلای حرم مطهر رضوی و گلدسته‌ها، مفروش کردن رواق‌ها و محل روضه‌خوانی به جهت مرثیه‌سرایی حضرت اباعبدالله الحسین (ع) از سوی جمله این آداب بوده است.

او قدیمی‌ترین خبر داخل مورد مراسم بارگاه منور حضرت ثامن‌الحجج (ع) به روایت اسناد تاریخی موجود داخل آرشیو گنجینه رضوی متعلق به سال ۱۲۷۴ قمری داخل دوره قاجار عنوان کرد و افزود: از سوی این تاریخ به بعد تقریباً هر ساله ایوان‌های طلای صحن عتیق و جدید (صحن آزادی فعلی) و گلدسته‌های طلا و دور تا دور ضریح مطهر امام هشتم (ع) جمعاً با ۱۲ تخته پارچه مشکی سیاه پوش می‌گردیده است.
نخل‌بندی، نماد تابوت شهدای کربلا
مسئول بخش ارزشیابی و قبل آرشیو اسناد داخل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی تشریح کرد:همچنین داخل اسناد برجای مانده از سوی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی دوره صفویه و افشاریه اطلاعاتی داخل مورد اجرای مراسم نخل‌بندی داخل حرم امام رضا (ع) داخل روز عاشورا به چشم می‌خورد. داخل حالی که امروزه مراسم نخل‌بندی داخل حوزه مرکزی ایران رواج بیشتری دارد و داخل شهر‌هایی مانند مشهد به دست فراموشی سپرده گردیده است.
او به مقدمات مراسم نخل‌گردانی اشاره دارد که تزیین و آرایش نخل و به دیگر سخن «نخل‌بندی» از سوی جمله ضروریات آن به حساب می‌آمد.
فاطمی مقدم قدیمی‌ترین خبر داخل مورد نخل‌بندی داخل حرم رضوی را مربوط به عاشورای سال ۱۰۶۷ قمری بیان کرد: معمولاً قبل از سوی آغاز مراسم، نخل‌ها را با وسایل مختلفی از سوی جمله پارچه، آینه، کاغذ الوان، ورق نقره و طلا و دیگر زیورآلات تزیین می‌کردند تا هنگام حمل آن از سوی شکوه و جلوه خاصی برخوردار باشد.

روایت ۴ قرن سوگواری داخل حرم مطهر رضوی/ از سوی سیاه پوشی ضریح تا آیین نخل‌بندی
اجرای مراسم‌های آیینی
اجرای مراسم‌های آئینی و مذهبی داخل قالب روضه خوانی، سینه‌زنی، خطبه‌خوانی و شمع‌گردانی داخل صحن عتیق (با نام کنونی صحن انقلاب) داخل شب عاشورا، حضور دسته‌جات عزاداری داخل حرم رضوی و نیز حمل وسایل و نماد‌های گوناگون از سوی ارکان باشکوه آداب و رسوم سوگواری محرم و صفر داخل حرم مطهر امام رضا (ع) بوده که این آیین همچنان داخل شکل‌های مختلف داخل ایام عزاداری اباعبدالله الحسین (ع) برگزار می‌شود.
آنچه داخل حرم مطهر رضوی برگزار می‌شود اعم از سوی شب‌های قدر، مناجات‌خوانی، آئین‌های نقاره‌خانه و بسیاری مراسمات دیگر براساس اسناد موقوفاتی به جهت آن تداوم یافته که هزینه‌ها و خرج کرد‌های هر کدام از سوی این مراسم بر اساس موقوفات آن مشخص گردیده است.
اسنادی که داخل آستان قدس رضوی وجود دارد گویای تاریخ کهن این نهاد می باشد و کمتر نهاد فرهنگی و مذهبی داخل دنیا وجود دارد که از سوی این جهات بتوان با این آستان مقدس مقایسه کرد.
آنچه بیان شد و مطالب مشابه آن نشان می‌دهد که آستان قدس رضوی از سوی ابتدای شکل گیری تاکنون اهتمام جدی نسبت به برپایی آئین‌های مذهبی به جهت پاسداشت یاد امامان شیعه داشته است؛ امری که امروزه نیز با اهتمام بیشتر همچنان ادامه دارد.